De Ateliers de Constructions Électriques de Charleroi, beter bekend onder het acroniem ACEC, hebben bijna een eeuw lang hun stempel gedrukt op de Belgische geschiedenis van de elektriciteit. Ze zijn ontstaan uit het bedrijf dat Julien Dulait in Marcinelle had opgericht en kregen in 1904 deze naam.
Een onderneming met wereldfaam
De ACEC groeien uit tot een belangrijke speler in de elektromechanische industrie, zowel in België als internationaal. Na de Tweede Wereldoorlog produceert het bedrijf motoren voor spoorwegtractie, turbines voor elektriciteitscentrales, huishoudtoestellen, geautomatiseerde industriële apparatuur, en zelfs militair, lucht- en ruimtevaartmaterieel. Er wordt wel eens gezegd dat ACEC “alles maakt, van een klein koffiemolentje tot de turbo-alternator van de kerncentrale”. Op het hoogtepunt van de activiteiten stelt de onderneming meer dan 20.000 mensen te werk in 23 fabrieken, verspreid over België en het buitenland. De naam wordt synoniem voor de innovaties van de ingenieurs en de technische knowhow van de arbeiders van het bedrijf.
De crisisjaren
De elektrotechnische industrie begint aan het einde van de jaren ‘60 aan een herstructurering. In 1970 wordt het Amerikaanse bedrijf Westinghouse de meerderheidsaandeelhouder en voert het een reorganisatie uit. In 1985 neemt de Société Générale de Belgique het roer over. Deze vennootschap richt zich op bepaalde sectoren die als strategisch beschouwd worden (telecommunicatie, lucht- en ruimtevaart, elektronica), sectoren die grotendeels afhankelijk zijn van overheidsopdrachten. Door budgettaire saneringen van de Belgische overheid verliest het bedrijf meerdere bestellingen voor vervoer, elektriciteitsproductie, telecommunicatie en militaire uitrusting. Er volgen een reeks herstructureringen en bezuinigingsmaatregelen. De stakingen en bezettingen van gebouwen door het personeel tonen de mobilisatie tegen deze herstructureringen en het verlies van banen: tussen 1975 en 1987 daalt het aantal personeelsleden van 17.000 naar 6750 werknemers.
Het einde van een tijdperk
In 1988-1989 wordt het bedrijf ontmanteld. De activiteiten worden opgesplitst en overgedragen aan andere ondernemingen, zoals Alstom voor transport en energie, en Alcatel (later Thales Alenia Space) voor telecommunicatie, ruimtevaart en defensie. De expertise op het vlak van controlesystemen voor industrie en kernenergie wordt geïntegreerd in Cegelec. Het acroniem “ACEC” verdwijnt in 1992.
Industrieel erfgoed
Van dit industriële en menselijke avontuur blijven de gebouwen in Marcinelle en Mont-sur-Marchienne bewaard. Er worden nog steeds elektrische kabels en ruimtevaartapparatuur geproduceerd. De vereniging Archacec heeft de archieven met teksten, foto’s en films die de herinnering aan het bedrijf en de werknemers bewaren, verzameld. Ze werden geordend door de vzw Post-ACEC. Ze worden bewaard in het Bois du Cazier en dragen de herinnering aan deze industriële success story verder uit.
